Alternatieve geneeskunde: mogelijkheden en beperkingen van homeopathie
De basisprincipes van homeopathie ➤ Een natuurlijke vorm van therapie om de gezondheid en zelfgenezing te bevorderen ✓ Bollen ✓ Verdunningen ✓ Schüssler-zouten
Traditionele geneeskunde is geen pasklaar antwoord op alles. Het kan veel ziekten genezen, veel kwalen verlichten en veel problemen tot op de bodem uitzoeken. Maar hun successen zijn ook beperkt. Veel mensen kiezen daarom voor homeopathie als aanvulling op of alternatief voor conventionele therapievormen. Omdat complementaire geneeskunde begint waar de conventionele geneeskunde ophoudt: zij beschouwt ziekte niet als een afzonderlijk probleem, maar eerder het menselijk lichaam als geheel. Je doel is niet om de ziekte direct te bestrijden, maar om het zelfgenezend vermogen van het lichaam te activeren en het organisme weer in balans te brengen. Dit betekent dat het veel dichter bij de mens staat, minder invasief en veel zachter is dan de conventionele geneeskunde. In dit artikel introduceren we homeopathie als een van de bekendste methoden van alternatieve geneeskunde en leggen we uit hoe het tot stand is gekomen, hoe het werkt en hoe je het kunt gebruiken.
Wat is homeopathie precies? ➤ Alternatieve geneeswijzen eenvoudig uitgelegd
Alternatieve geneeswijzen zijn ontwikkeld als aanvulling op de conventionele geneeskunde. Ze kijkt niet alleen naar de ziekte, maar ook naar de persoon als geheel, en analyseert daarmee ook de interacties tussen lichaam en geest. Je doel is om je eigen zelfgenezende krachten te activeren en zo ziekten van binnenuit te behandelen. De effectiviteit van deze geneesmethoden is niet wetenschappelijk bewezen, want zodra een alternatieve procedure door studies kan worden bevestigd, geldt deze automatisch als wetenschappelijke geneeskunde.
Een van de bekendste methoden van alternatieve geneeskunde is homeopathie. Het is gebaseerd op het basisidee dat het gelijke door het gelijke kan worden genezen. De naam is afgeleid van de Griekse woorden Homoion (Engels soortgelijk) en Pathos (Engels lijden) en betekent daarom letterlijk "soortgelijk lijden".
Hoe het allemaal begon: de 200 jaar oude geschiedenis van de homeopathie
Samuel Hahnemann was een Duitse arts, medisch schrijver/vertaler en grondlegger van de homeopathie. Hij leefde in een tijd waarin aderlaten, bloed cuppen en klysma's standaardpraktijken waren en vaak meer kwaad dan goed veroorzaakten. Geschokt keerde hij zich af van deze wrede vormen van therapie en zocht naar zachtere alternatieven. Hij vond het in een boek over natuurlijke remedies. Hier las hij dat cinchona malaria zou genezen en experimenteerde daarom op zichzelf om deze bewering te verifiëren. Als gezond persoon ontwikkelde hij malaria-achtige symptomen als gevolg van de inname ervan en trok dus de omgekeerde conclusie over dit fenomeen, dat hetzelfde met hetzelfde kan worden genezen.
De basisprincipes van de homeopathie: natuurlijke stoffen voor innerlijk evenwicht
Vanuit het oogpunt van de complementaire geneeskunde betekenen ziekten altijd dat het lichaam uit balans is. De homeopaat probeert daarom een middel te vinden dat de harmonie herstelt en het zelfgenezend vermogen activeert. De ziekte moet daarom niet door de arts worden genezen, maar door het eigen lichaam. Daarom worden de symptomen niet behandeld, maar licht verhoogd om de regeneratie-inspanningen van het organisme te bevorderen.
Tegenwoordig zijn er ongeveer 2.500 verschillende homeopathische middelen gemaakt van mineralen, planten en dierlijke producten. In sommige gevallen worden ook virussen of lichaamseigen stoffen (zoals bloed of etter) gebruikt, maar alleen in extreem verdunde vorm. Voor de productie van homeopathische geneesmiddelen worden de juiste stoffen zorgvuldig geselecteerd, gemalen en gemengd met andere stoffen. Voor verdunning worden vaak water, alcohol, lactose en glycerine gebruikt. Het voortdurend verdunnen van de mengsels vormt de basis van deze alternatieve geneeswijzen en wordt in de homeopathie potentiëring genoemd.
Een druppel op een gloeiende plaat: Potentiëring voor de productie van homeopathische geneesmiddelen
In de homeopathie beschrijft potentiëring de voortdurende verdunning van het actieve ingrediënt. Er wordt aangenomen dat de genezingsreactie dieper is en langer duurt naarmate de mate van verdunning groter is. Hogere potenties worden als sterkere medicijnen beschouwd en lagere potenties worden als zwakkere medicijnen beschouwd, ook al bevatten ze meer van het oorspronkelijke actieve ingrediënt.
Er worden de volgende bevoegdheden onderscheiden:
• D-machten ≙ decimale machten = 1:10
• C-machten ≙ centesimale machten = 1:100
• LM-potenties (lat. L050, M=1.000) = 1:50.000
De respectieve potentie beschrijft de mate van potentiëring (verdunning) en de frequentie van dynamisering (schudden of schudden). Het actieve ingrediënt kan worden geschud met een vloeibare drager (zoals alcohol) of ingewreven met een vaste drager (zoals melksuiker). Het cijfer achter de letter geeft ook aan hoe vaak de macht werd verhoogd. “D10” betekent dat de moedertinctuur tien keer achter elkaar is verdund met een mengverhouding van 1:10.
De respectieve potentie beschrijft de mate van potentiëring (verdunning) en de frequentie van dynamisering (schudden of schudden). Het actieve ingrediënt kan worden geschud met een vloeibare drager (zoals alcohol) of ingewreven met een vaste drager (zoals melksuiker). Het cijfer achter de letter geeft ook aan hoe vaak de macht werd verhoogd. “D10” betekent dat de moedertinctuur tien keer achter elkaar is verdund met een mengverhouding van 1:10.
In de homeopathie komt de moedertinctuur uit alle gebieden van de natuur:
• Planten & paddenstoelen zoals goudsbloem, belladonna of vliegenzwam
• Mineralen zoals kwik, zwavel of keukenzout
• Dierlijke stoffen zoals houtmieren, schorpioengif of honingbijen
• Ziekteproducten zoals syfilissecretie, tuberculose pus of herpesvirussen
Om homeopathische geneesmiddelen te produceren, wordt dit actieve ingrediënt nu versterkt met een drager. In het D10-potentievoorbeeld zou één milliliter actief ingrediënt worden gemengd met 9 milliliter vloeistof. Dit mengsel wordt vervolgens op een hard maar elastisch oppervlak geslagen. Beide stappen worden nu nog negen keer herhaald totdat de moedertinctuur tien keer is versterkt.
Druppeltjes, verdunningen, tabletten en zalven ➤ Neem homeopathische middelen op de juiste manier in
Homeopathie heeft niet tot doel een specifieke ziekte te bestrijden, maar het zelfgenezend vermogen van het lichaam te stimuleren. Om deze reden wordt het gebruikt voor allerlei kwalen - of het nu gaat om ernstige ziekten, chronische pijn of psychische problemen.
Veel voorkomende toepassingen van homeopathie zijn:
• Hoofdpijn
• Hooikoorts en allergieën
• Menopauzeklachten en zwangerschap
• Gewrichtspijn
• KNO-ziekten
• Hart-en vaatziekten
• Maagdarmziekten
• Nier-, lever- en urinewegaandoeningen
Bolletjes zijn een van de meest populaire vormen van serveren. Dit zijn kleine bolletjes sucrose of de suikervervanger xylitol. Om ze te maken wordt de moederloog in een grote roterende ketel op de suikerbolletjes gespoten. De bolletjes, die nu gelijkmatig zijn bevochtigd met het actieve ingrediënt, worden vervolgens gedroogd, in kleine flesjes afgevuld en zonder recept in de apotheek verkocht. Omdat de bolletjes hun effect op het mondslijmvlies moeten uitoefenen, is het raadzaam ze langzaam op de tong te laten smelten en niet door te slikken, omdat het maagzuur hun kracht zou wegnemen.
Hetzelfde geldt voor homeopathische druppels (verdund), die ook enige tijd in de mond moeten worden gehouden om hun effect op het mondslijmvlies te ontwikkelen. Vloeibare homeopathische middelen hebben ten opzichte van bolletjes het voordeel dat ze lactosevrij zijn en daarom ook geschikt zijn voor mensen met lactose-intolerantie. Ze bevatten echter vaak tot 62% alcohol en worden daarom niet aanbevolen voor baby's en kinderen.
Globules en verdunning zijn de meest populaire doseringsvormen van homeopathische geneesmiddelen, maar de actieve ingrediënten kunnen ook worden toegevoegd aan tabletten, zalven of gels. De homeopathische actieve ingrediënten zijn bijzonder geschikt voor toepassing op de huid bij kneuzingen, reuma of gewrichtspijn.
Schüsslerzouten en antroposofie: andere takken van complementaire geneeskunde
Net als homeopathie is ook antroposofie een vorm van alternatieve geneeskunde. Beide lijken behoorlijk op elkaar en gebruiken plantaardige, dierlijke en minerale ingrediënten voor hun natuurlijke medicijnen. De antroposofie ontwikkelde zich echter pas begin jaren twintig en gaat terug tot de Oostenrijker Rudolf Steiner. Terwijl homeopathie gebaseerd is op het principe van gelijkenis om de zelfgenezende krachten te versterken, heeft de antroposofie tot doel tekorten op de vier organisatorische niveaus van lichaam, leven, ziel en geest te compenseren. In tegenstelling tot de traditionele geneeskunde richt zij zich tot ieder mens individueel, besteedt gelijke aandacht aan de psyche en lichamelijke gezondheid en kent geen standaardbehandelingen, maar houdt altijd rekening met de actuele levenssituatie en de persoonlijkheid van de patiënt.
Een ander zeer bekend gebied van de alternatieve geneeskunde is de Schüssler-therapie. Het gaat terug op de homeopathische arts Wilhelm Schüßler en weerspiegelt ook antroposofische perspectieven. Het basisidee hierbij is echter dat alle ziekten terug te voeren zijn op een verstoring van de mineralenbalans in het eigen lichaam. Door het toevoegen van Schuessler-zouten kan dit tekort vermoedelijk worden gecompenseerd. Therapie met Schuessler-zouten is voortgekomen uit de klassieke homeopathie, maar verschilt in de actieve ingrediënten: bij de behandeling worden alleen stoffen gebruikt die ook in het lichaam zelf voorkomen, maar deze worden in een vergelijkbare lage dosis gedoseerd als homeopathische middelen.
De basis van de Schuessler-zouten zijn twaalf mineralen:
• Calciumfluoride
• Calciumfosfaat
• IJzerfosfaat
• Kaliumchloride
• Kaliumfosfaat
• Kaliumsulfaat
• Magnesiumwaterstoffosfaat
• Natriumchloride
• Sodium fosfaat
• Sodium sulfaat
• Silica
• Calciumsulfaat
Conclusie: Homeopathie en conventionele geneeskunde als holistische medische benadering
Homeopathische complementaire geneeskunde biedt veel voordelen ten opzichte van de conventionele geneeskunde: het veroorzaakt nauwelijks bijwerkingen, kost aanzienlijk minder en verbetert in veel gevallen de symptomen en kwaliteit van leven van patiënten. De reden hiervoor kan de effectiviteit van de middelen zijn, een placebo-effect of het uitgebreide anamnesegesprek waarbij elke patiënt persoonlijk wordt behandeld. In tegenstelling tot de conventionele geneeskunde, waarbij weinig tijd overblijft voor uitvoerige gesprekken met de arts, gaat de patiënt met een positief gevoel naar huis, wat een positief effect kan hebben op het verdere behandeltraject.
De nadelen van homeopathie zijn echter dat ondanks talloze onderzoeken de effectiviteit ervan niet kan worden bevestigd en dat het niet veel kan doen bij ernstiger ziekten. Omdat homeopathie gebaseerd is op het principe van zelfgenezing, worden de grenzen ervan bereikt wanneer het lichaam niet langer in staat is zichzelf te genezen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij orgaanschade, hartklepaandoeningen of levercirrose.
Desondanks vertrouwen veel mensen op alternatieve therapievormen: volgens een Forsa-onderzoek heeft elke tweede persoon in Duitsland al ervaring met homeopathie gehad en Duitse apotheken polariseren homeopathische middelen. De reden voor de hype zijn meestal slechte ervaringen, gebrek aan succes of ernstige bijwerkingen van de conventionele geneeskunde. Zolang homeopathie niet als alternatief maar als aanvulling wordt gezien, kan deze ontwikkeling naar een holistische behandelaanpak alleen maar als positief worden beschouwd. Want zolang het mensen helpt, is homeopathie zinvol. Als het homeopathische geneesmiddel echter geen verbetering brengt, de symptomen verergert of de symptomen dramatisch verergert, is een bezoek aan de arts essentieel. Een succesvol homeopathisch consult mag een medische behandeling dus niet uitsluiten, maar alleen aanvullen.
Bij arzneiprivat vindt u toonaangevende fabrikanten van homeopathische geneesmiddelen zoals WELEDA, WALA, DHU, HEEL en Pflüger.
